Historia powstania dzieła W 1893 Puccini wydał operę Manon Lescaut, pierwszą, która odniosła duży sukces. Kilka tygodni po prapremierze Puccini przeczytał powieść Sceny z życia cyganerii Henriego Murgera i zdecydował, że będzie podstawą jego kolejnej opery. Jego wydawca, Giulio Ricordi, odradzał mu to z uwagi na epizodyczny styl książki, który ciężko przenieść na scenę. W trakcie prac nad swoimi operami Puccini często jeździł do miast, w których miała toczyć się akcja, np. do Rzymu w trakcie komponowania Toski. W przypadku Cyganerii autor tego nie zrobił, a sam Paryż odwiedził dopiero w drodze powrotnej z premiery w Manchesterze w 1897 roku, rok po prapremierze.
Libretto thumb|Projekt kostiumu Mimì na premierę (1896) Za libretto odpowiedzialni byli Giuseppe Giacosa i Luigi Illica, którzy pracowali także przy Manon Lescaut, jednak nie na taką skalę. Illica pisał scenariusze, a 10 lat starszy Giacosa układał je w wiersz. Puccini ciągle nanosił poprawki, nawet po prapremierze. Podczas prac nad librettem Puccini nie mógł się skupić, gdyż promował swoją poprzednią operę w różnych miastach Europy. W tym czasie rozważał inne tematy na operę, np. Wilczycę Vergi, a także kilkukrotnie przepisywał libretto.