W Grecji kontynentalnej Michał I Angelos po klęsce w Bitwie w Oliwnym Gaju wycofał się do Epiru, gdzie osiadł w Arcie. Początkowo ogłosił się Despotą Epiru. Jednak już jego następca: jego przyrodni brat Teodor Angelos Dukas Komnen w 1224 roku przyjął tytuł cesarski. Jego władztwo dawało się mocno we znaki peloponeskim łacinnikom, Epiroci zniszczyli Królestwo Tesaloniki, zagrozili księstwu Aten i rywalizowali o ziemie późniejszego królestwa Albanii z Manfredem Sycylijskim.
Największe pretensje do korony cesarskiej zgłaszał Teodor Laskarys, który w kwietniu 1204 roku zbiegł z oblężonego KonstantynopolaErnoul, Chronique d’Ernoul et de Bernard de Tresosier, Mas Latrie, 1871. i osiadł w Nikei, gdzie po upadku stolicy osiedliła się większość dostojników dworskich i arystokracji. W Nikei odtworzono również ortodoksyjny patriarchat, który w 1208 roku koronował Teodora na cesarza. Cesarstwo Nicejskie wzięło na siebie główny ciężar walk z łacinnikami, prąc do odzyskania Konstantynopola i zemsty za doznane upokorzenia. Bizantyńczycy uważali to za nową świętą wojnęAhrweiler Hélène,L’idéologie politique de l’Empire byzantin, Presses universitaires de France, 1975..