Żelary () – czesko-słowacki dramat filmowy z 2005 roku w reżyserii Ondřeja Trojana, zrealizowany na motywach opowiadania Hanulka Jozy Květy Legátovej. Film został wyselekcjonowany jako oficjalny kandydat Czech do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego i otrzymał nominację.
Fabuła Akcja filmu rozgrywa się w latach 1943–1945. Młoda pielęgniarka Eliška i zakochany w niej lekarz działają w antyniemieckim ruchu oporu w Protektoracie Czech i Moraw. Kiedy Gestapo wpada na trop ich organizacji, Eliška otrzymuje nową tożsamość i już jako Hana wyjeżdża z pacjentem Jozą, któremu uratowała życie do małej górskiej wsi Żelary. We wsi musi wyjść za mąż za Jozę, aby miejscowa społeczność ją zaakceptowała. Nieufność Hany wobec małomównego Jozy z czasem ustępuje miejsca głębokiemu uczuciu. Mieszkańcy wsi doceniają umiejętności byłej pielęgniarki, a miejscowa znachorka chętnie korzysta z jej pomocy. Wiosną 1945 do wioski wkraczają żołnierze Armii Czerwonej. Radosna libacja mieszkańców wioski z Rosjanami kończy się tragicznie.
Nazwa wsi Żelary jest fikcyjna i nie istniała w rzeczywistości.