500–504..
Bydgoskie życie kulturalne I połowy XIX wieku opierało się niemal wyłącznie na ruchu amatorskim. Jego społeczne podstawy tworzyła głównie inteligencja niemiecka: urzędnicza, bogate kupiectwo i rzemieślnicy. Rozwijały się zwłaszcza dziedziny będące domeną środowiska urzędników: teatr i muzyka, a w mniejszym stopniu literatura i sztuki plastyczne. Życie towarzyskie skupiało się w elitarnych stowarzyszeniach: Towarzystwie Wypoczynkowym (niem. Erholungs-Verein), loży masońskiej Janus na Wschodzie (powstałej w 1784 r.), Bractwie Strzeleckim. Pionierski i bardziej masowy charakter miało założone w 1832 r. Towarzystwo Upiększania Miasta forsujące zadrzewianie, brukowanie ulic i urządzanie parków i promenad. Jego działalność prowadzona przez cały XIX wiek przyniosła powstanie wielu parków i upiększenie przestrzeni miejskiej, wskutek czego zaczęto nazywać Bydgoszcz „zielonym miastem”. Bydgoska elita inteligencka spotykała się w salonie rodziny Roquettów w celu wspólnych dyskusji, muzykowania i odbywania wieczorów autorskich. Do wybitniejszych przedstawicieli życia kulturalnego należał m.in. Theodor Gottlieb Hippel (wydawca odezwy „An Mein Volk”), Gustav Graben-Hoffmann (śpiewak operowy, kompozytor), Bogumil Goltz (filozof, pisarz), Albert Schulz (historyk literatury), Heinrich Theodor Röttscher (dramaturg).