Anton Pannekoek (ur. 2 stycznia 1873 w Vaassen, Holandia, zm. 28 kwietnia 1960 w Wageningen) – holenderski astrofizyk, światowej sławy astronom, teoretyk marksistowski, jeden z czołowych przedstawicieli komunizmu rad.
Życiorys Pannekoek studiował matematykę i nauki stosowane na uniwersytecie w Lejdzie od 1891 r. Zanim dostał się na uniwersytet już wykazywał zainteresowania astronomiczne i badał zmienność Gwiazdy Polarnej. Swój pierwszy poważny artykuł, O konieczności dalszych badań Drogi Mlecznej, napisał i opublikował jeszcze będąc studentem. Parę lat po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w Leidse Sterrewacht (lejdejskim obserwatorium), gdzie napisał swą pracę doktorską.
Był jednym z silnie oddziałujących ideowo członków radykalnie lewicowego skrzydła niemieckiej Socjaldemokratycznej Partii Niemiec. W 1906 roku został zaproszony do pracy w szkole partyjnej w Berlinie, ale musiał odmówić ze względu na groźbę wydalenia z Niemiec. Mimo to osiedlił się w Bremie. W 1909 roku opublikował pracę „Die taktischen Differenzen in der Arbeiterbewegung” („Taktyczne różnice w ruchu robotniczym”), w której argumentował, że w klasie robotniczej istnieją różne warstwy, a wśród nich również takie, które ulegają wpływom burżuazji.