Operacja Uwda (hebr. מבצע עובדה, Miwca Uwda; pol. Operacja Fakt) – izraelska operacja wojskowa przeprowadzona podczas I wojny izraelsko-arabskiej w dniach 5-10 marca 1949 celem przejęcia kontroli nad całością obszaru południowo-wschodniej pustyni Negew. Operacja zakończyła się sukcesem Izraelczyków.
Tło wydarzeń W maju 1948 państwa arabskie dokonały interwencji zbrojnej w Palestynie, która przekształciła się w I wojnę izraelsko-arabskę. Na froncie południowym, część pustyni Negew, pas wybrzeża i większą część Judei zajęły wojska egipskie. Po serii ciężkich walk, w październiku Izraelczycy przeszli do kontrofensywy i w trakcie operacji Jo’aw (15-22 października) zajęli miasto Beer Szewa, przejmując inicjatywę na froncie południowym. Kolejne operacje systematycznie zmniejszały obszar kontrolowany przez Arabów na Negewie. W dniach 23-25 listopada przeprowadzono operację Lot, w trakcie której oczyszczono z sił arabskich północno-wschodnią część pustyni Negew oraz przywrócono komunikację z Morzem Martwym. Kolejna operacja Asaf (5-7 grudnia) przyniosła udaremnienie egipskich planów przejęcia kontroli nad zachodnim Negewem i przygotowała pozycje wyjściowe do kolejnych operacji zaczepnych w obszarze Strefy Gazy.