250px|mały|Tresura niedźwiedzi Akademia smorgońska – żartobliwe określenie sławnego w Europie ośrodka, w którym Cyganie tresowali niedźwiedzieTożsamość. Znajdował się on w miejscowości Smorgonie w powiecie oszmiańskim, na terenie dzisiejszej Białorusi.
W przekazach historycznych z XIX wieku przypisywano założenie Akademii Karolowi Radziwiłłowi Panie Kochanku. Jednak istnieją wzmianki źródłowe poświadczające jej wcześniejszy rodowód: francuski Jezuita, , przebywający w Polsce od 1687 do 1689, opisuje w swojej relacji z podróży znajdującą się w Smorgoniach „Akademię, gdzie się tresuje niedźwiedzie przeznaczone do oprowadzania od miasta do miasta po całej Europie”. Później, w 1708, , opisując Smorgonie, pisze: „co się tyczy tego miasta, jest ono znane z tego, że wszystkie tańczące niedźwiedzie, jakie grasują po świecie, mają tu swoją wyższą szkołę i właściwe schronienie”. Już w początkach XVII wieku jedna z ulic miejscowości nosiła nazwę Skomorojsza, co historyk Ryszard Kiersnowski proponuje tłumaczyć jako Niedźwiedzia lub Niedźwiedzka, względnie Niedźwiednicza.
Według innych źródeł „niedźwiedzią akademię” założył magnacki ród Zenowiczów. Ku tej teorii skłania się Kiersnowski, wskazując na inne liczne fundacje tego rodu i fakt, że Radziwiłłowie przejęli Smorgonie dopiero w 1668 roku.