Odśmiecanie pamięci (), zbieranie nieużytków, automatyczna dealokacja – jedna z metod automatycznego zarządzania dynamicznie przydzielaną pamięcią, w której za proces jej zwalniania odpowiedzialny jest nie programista, lecz programowy zarządca noszący nazwę . Pierwsza metoda odśmiecania była opracowana w 1959 roku przez Johna McCarthy’ego w celu rozwiązania problemu ręcznego zarządzania pamięcią w Lispie. Mechanizm ten następnie został szeroko rozpowszechniony i jest wykorzystywany w wielu wysokopoziomowych językach programowania, takich jak: Smalltalk, Python, Ruby, Java, C# czy D.
Istnieje wiele sposobów określania, które fragmenty pamięci są już niepotrzebne i można je zwolnić; opis kilku ważniejszych znajduje się poniżej.
Zliczanie referencji Zliczanie referencji (ang. ) jest jedną z najprostszych metod odśmiecania. W metodzie tej alokowane obiekty posiadają dodatkowe pole, które wykorzystywane jest do zliczania odwołań do danego obiektu, co pozwala stwierdzić czy jest on jeszcze wykorzystywany. Podczas alokowania obiektu pole to ustawiane jest na 1, następnie za każdym razem, gdy do obiektu dodawane jest odwołanie, licznik ten jest zwiększany o jeden, a gdy odwołanie jest usuwane – licznik jest zmniejszany o jeden.