Eparchia czernihowska – jedna z eparchii wchodzących w skład prawosławnej metropolii kijowskiej Patriarchatu Konstantynopolitańskiego. Funkcjonowała od końca X lub I poł. XI wieku do XV w., gdy została włączona do eparchii smoleńskiej.
Eparchia czernihowska powstała przed 1063, być może już w 991, jako jedna z eparchii wchodzących w skład prawosławnej metropolii kijowskiejA. Mironowicz, Metropolia kijowska w strukturze patriarchatu konstantynopolitańskiego (988-1685) [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Autokefalie Kościoła prawosławnego w Polsce, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, , ss.24-25. Według tradycji jej pierwszym ordynariuszem był Neofit, przybyły na Ruś razem z pierwszym metropolitą kijowskim MichałemHistoryczność tej postaci jest kwestionowana.. Katedra czernihowska zajmowała honorowe trzecie miejsce w hierarchii biskupów na terenie Rusi. Od połowy XI w. każdorazowo nosili godność metropolitów. Początkowo eparchia nosiła nazwę czernihowskiej i riazańskiej i obejmowała tereny współczesnych obwodów czernihowskiego, orłowskiego, kałuskiego, tulskiego, kurskiego, riazańskiego, włodzimierskiego, moskiewskiego, częściowo także mohylewskiego i smoleńskiego.