thumb|Grób Jakuba Rotwanda na cmentarzu żydowskim w Warszawie Jakub Rotwand (ur. 31 października 1818 w Łęczycy, zm. 3 kwietnia 1913 w Warszawie) – polski działacz społeczny i publicysta żydowskiego pochodzenia.
Życiorys Urodził się jako syn kupca Leona (XVIII-XIX w.) i Anny z domu Izrael (XVIII-XIX w.). Jego bratem był Mikołaj Rotwand (1813-1883), warszawski kupiec, a także Mateusz Rotwand (1809-1898), lekarz.
We wczesnym dzieciństwie zmarł jego ojciec. Jakub Rotwand do chwili, gdy ukończył 9 lat, uczęszczał do chederu, a następnie do dwuklasowej szkoły rządowej dla chłopców wyznania mojżeszowego. Dalszej edukacji syna sprzeciwiała się jego matka, a to ze względu na obawy, iż świeckie wykształcenie może naruszyć przepisy religijne. W 1829 Jakub Rotwand wstąpił jednak do Warszawskiej Szkoły Rabinów. W 1830, podczas powstania listopadowego, brał udział, wraz ze swymi szkolnymi kolegami w sypaniu szańców na Pradze. Po ukończeniu Warszawskiej Szkoły Rabinów Rotwand objął stanowisko nauczyciela w dwuklasowej szkole rządowej dla dzieci wyznania mojżeszowego. W 1841 został sekretarzem Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, które to stanowisko piastował przez kolejne 35 lat. Był jednym ze współzałożycieli postępowej synagogi przy ul. Nalewki w Warszawie tzw. Polskiej Synagogi, która została otwarta w 1852.