TUZ-3 – język programowania przeznaczony dla minikomputerów MKJ-25. Jest to język symboliczny – asembler, przygotowany dla tego modelu komputera. Język TUZ-3 i asembler (translator języka TUZ-3 na język maszynowy) powstały w ramach prac nad oprogramowaniem dla komputera MKJ-25 prowadzonych w zespole Instytutu Kompleksowych Systemów Sterowania Wydziału Automatyki i Informatyki Politechniki Śląskiej z Gliwic. Zespołem kierował prof. dr inż. Stefan Węgrzyn, a w jego składzie byli między innymi: dr inż. M. Bargielski, mgr inż. A. Bober, mgr inż. J. Czapnik, mgr Inż. Z. Czech, dr inż. K. Nałęcki, mgr inż. A. Wakulicz-Deja, mgr inż. S. Wołek.
Język TUZ-3 to język niskiego poziomu, będący językiem zorientowanym maszynowo. Opierał się na mnemotechnicznych kodach rozkazów komputera MKJ-25 zapisanych jako skróty odpowiednich słów języka polskiego określających poszczególne rozkazy. Został opracowany także język TUZ-3A, w którym stosowane były skróty mnemotechniczne odpowiednich nazw rozkazów wyrażonych w języku angielskim. Rozkaz języka maszynowego składał się z odpowiedniego kodu rozkazu (mnemotechnicznego skrótu słowa) i jeżeli w danym rozkazie był dopuszczalny, argumentu jego wywołania. Instrukcje języka TUZ-3 dzielą się na instrukcje właściwe, tj.