Alternatywne podejścia do opisu zjawisk kwantowych są przedmiotem intensywnych badań teoretycznych. Kryteriami rozstrzygającymi na korzyść tej czy innej teorii będzie zgodność z wynikami eksperymentów oraz wewnętrzna spójność logiczna (brak paradoksów).
Początki Pierwszą teorią zmiennych ukrytych była nielokalna teoria fali wiodącej (teoria fali pilotującej, ang. pilot-wave theory) Louisa de Broglie’a z roku 1927. Krytyka środowisk ortodoksyjnych, z jaką się spotkała, znalazła swoją kulminację w pracy Johna von Neumanna z 1932. Nie próbował on obalić teorii zmiennych ukrytych, a jedynie udowodnić, że mają one inną strukturę niż standardowa mechanika kwantowa (konkretniej: zawierają wielkości fizyczne nieodpowiadające operatorom w przestrzeni Hilberta). Jego rozumowanie zostało skrytykowane przez Grete Hermann rok później. Próbowała ona wykazać circulus in demonstrando w jego pracy – w ocenie Dieksa błędnie, w ocenie innych badaczy poprawnie – niezależnie od tego osądu publikacja ta została powszechnie przeoczona. Praca von Neumanna wstrzymała rozwój nielokalnych interpretacji na wiele lat, pomimo iż okazała się dotyczyć jedynie teorii lokalnych i realistycznych.