mały|Grób Marii Bartusówny Maria Mirosława Bartusówna (ur. 10 stycznia 1854 we Lwowie, zm. 2 października 1885 tamże) – polska poetka i nowelistka epoki pozytywizmu, działaczka oświatowa oraz nauczycielka.
Życiorys Córka malarza Stanisława Bartusa i Henryki ze Szczepańskich. Jej ojcem chrzestnym był pisarz i dziennikarz Jan Zachariasiewicz. Po śmierci ojca w 1859 spędziła kilka lat w rodzinie dziadka – Jana Juliana Szczepańskiego, dziennikarza i wydawcy. W późniejszych latach mieszkała, wraz z matką i ojczymem, w Roztokach nad Czeremoszem oraz u wuja Marcelego Sławińskiego w Kołomyi, gdzie współpracowała z teatrem amatorskim i była związana ze środowiskiem działaczy społecznych.
W 1874 w przeprowadziła się do Lwowa. W 1876 roku zakończyła tam kurs freblowski, po czym zdała egzamin pedagogiczny w Krakowie i podjęła pracę jako nauczycielka w szkołach ludowych.
W latach 1876–1878 pracowała w ochronkach. Przez krótki czas mieszkała w Warszawie, gdzie Antoni Odyniec zaprosił ją do współpracy z czasopismem „Kronika Rodzinna”, a także w Krakowie. Po zdaniu egzaminu nauczycielskiego w 1878 pracowała jako nauczycielka w szkołach wiejskich, m.in. w Sokolnikach pod Lwowem (1879-1880) i Nienadowej (1881–1882).