thumb|252px|Ołtarz z Isenheim w obecnej przestrzeni muzealnej
Ołtarz z Isenheim – gotycko-renesansowe retabulum ołtarzowe, wykonane w latach 1506–1515 dla kościoła klasztornego Antonitów w Isenheim koło Colmaru w Alzacji (Francja). Jest to retabulum szafiaste złożone z korpusu z predellą oraz dwóch par skrzydeł. Ołtarz ten jest chef d'oeuvre Matthiasa Grünewalda, twórcy malowanych kwater i Niklausa von Hagenau, autora rzeźb korpusu ołtarza. Obecnie retabulum jest eksponowane w Musée d'Unterlinden w Colmarze.
Dzieje Zakon Szpitalny Świętego Antoniego Pustelnika znani jako Antonianie powstał około 1070 w Saint-Antoine en Viennoise, w niewielkiej wiosce między Valence i Grenoble. Zakon ten został założony przez francuskiego rycerza Gastona des Valloire z wdzięczności za uzdrowienie syna z ergotyzmu, zwanego ogniem św. Antoniego. Zakon ten wywodzi się z mendykanckich Augustianów, ale celem Antonianów była opieka nad osobami chorymi, głównie na ergotyzm. Źródłem tej choroby jest trujący dla człowieka sporysz żyta zawierający buławinkę czerwoną. Objawem ergotyzmu jest m.in. palenie, stąd też ta choroba nazywana jest ogniem św. Antoniego.