Słownik polszczyzny XVI wieku – wielotomowy słownik języka średniopolskiego wydawany od 1966, do 1994 we Wrocławiu przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich, od 1995 w Warszawie przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk; do 1988 redaktorem naczelnym słownika była Maria Renata Mayenowa, później redaktorem naczelnym został Franciszek Pepłowski.
Historia Prace nad słownikiem rozpoczęto w 1949 z inicjatywy Marii Renaty Mayenowej, są one nadal w toku – przewidywany termin ich zakończenia to rok 2025. Pierwszy tom ukazał się w 1966, ostatnim opublikowanym tomem jest tom XXXVI (hasła od ROZAT do ROZTYRKNOŚĆ), który ukazał się w 2012 r. Wydawcą słownika jest Instytut Badań Literackich PAN. Obecnie trwają również prace mające na celu zdigitalizowanie korpusu wszystkich utworów stanowiących materiał źródłowy słownika.
Zwięzłą charakterystykę słownika autorstwa aktualnej kierownik zespołu redakcyjnego dr Patrycji Potoniec zawiera internetowy przewodnik edukacyjny „Słowniki dawne i współczesne”.