Karpacki Oddział Straży Granicznej imienia 1 Pułku Strzelców Podhalańskich – oddział Straży Granicznej ochraniający granicę polsko-słowacką na długości 319,49 km. Siedziba Komendy Oddziału znajduje się w Nowym Sączu. Oddział został zlikwidowany 31 grudnia 2013 i reaktywowany 16 maja 2016. Przywrócona jednostka objęła najpierw obszar województwa małopolskiego, a w 2017 objęła też województwo świętokrzyskie. W jej skład wchodzą placówki SG w: Tarnowie, Zakopanem, Krakowie, Krakowie-Balicach i Kielcach.
Formowanie i zmiany organizacyjne W dniu 7 maja 1991 Komendant Główny Straży Granicznej płk prof. dr hab. Marek Lisiecki wydał zarządzenie nr 021 na mocy którego z dniem 16 maja 1991 rozwiązano Karpacką Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza w Nowym Sączu. Jednocześnie na mocy tego zarządzenia został utworzony Karpacki Oddział Straży Granicznej w Nowym Sączu według etatu nr 44/05 o stanie osobowym 945 funkcjonariuszy i 187 pracowników urzędów państwowych.