Twórczość Głównym dziełem Teodora Metochity są Pisma różne (Hypomnematismój kaj semejósejs gnomikáj) znane pod łacińskim tytułem: Rozmaitości filozoficzne i historyczne (Miscellanea philosophica et historica). Rozmaitości składają się ze 120 rozpraw na tematy filozoficzne, historyczne i historycznoliterackie. Autor porusza w nich kwestie ironii u Sokratesa i Platona, nawyków ludzkich, zagadnienia: "Czy lepiej się urodzić, czy nie?", "Czy wybrać życie świeckie czy klasztorne?", zastanawia się nad ustrojami demokratycznym, arystokratycznym i monarchicznym, nad problemami estetycznymi, praktycznym wykorzystaniem matematyki i geometrii. W całym dziele Metochita cytuje ponad 70 autorów starożytnych.
Teodor Metochita pozostawił po sobie dwadzieścia utworów poetyckich liczących w sumie 9188 wersów: enkomia o treści religijnej, pochwały macierzystego klasztoru, wiersz o sobie samym skierowany do Nicefora Gregorasa, utwory okolicznościowe: epitafia dla cesarzowej Ireny, syna cesarskiego Michała, pochwały Ojców Kościoła – św. Atanazego, Bazylego Wielkiego, Jana Chryzostoma.