Cel Zapowiedziane w Programma inicjatywy (biblioteka publiczna w Warszawie, otwarta w roku 1747, oraz częściowo zrealizowany program wydawniczy) miały uświadomić rodakom i cudzoziemcom wielkość i wagę polskiego dorobku kulturalnego; celem ich było budzenie wśród krajowej elity umysłowej wiary we własne siły oraz stworzenie legitymacji dla miejsca Polski między narodami Europy. Pierwsze zdanie Programma jest dobrą ilustracją założeń ideowych publikacji: Już to nie dopiero teraz najwybitniejsi principes literaturom [najwybitniejsi uczeni] w Europie utyskiwać zaczęli na osobliwsze naszych literatów zaniedbanie, że kiedy wszystkich tej części świata krajów eruditorum vigiliae, fructusque laboris eorum [czuwające nad życiem umysłowym i jego owocami], dawniejsze przez tak rzeczone Bibliothecas Nationales, a świeższe i nowowychodzące In publicam lucem [na światło dzienne] faecundi facundique ingenis partus [źródła krasomówstwa i dowcipu], przez każdej nacyi osobliwsze, Litterarias Ephemerides [nieperiodyczne pisma literackie], czyli drukowane Diaria, do powszechnej przychodzą wiadomości; sama tylko Polska famae apud exteros capessendae incuria, propriaequae gloriae iniuria [ma u obcych opinię opieszałej i nie zasługującej na szczególne wyróżnienie];