Czarny chleb (oryg. wł. Pane nero) – opowiadanie Giovanniego Vergi ze zbioru Nowele wieśniacze, opublikowane razem z całym tomem w 1883.
Treść Akcja utworu rozgrywa się na sycylijskiej wsi. Bohaterami opowiadania jest rodzeństwo Nanni - Santo, Lucia i Carmenio. Po śmierci ojca muszą sami zaopiekować się starą i schorowaną matką, jak również nadal zarabiać na własne utrzymanie. Santo i jego żona Nena, zarabiający poprzez pracę na dniówkę na cudzych polach, byli niegdyś szczerze w sobie zakochani. Jednak ubóstwo i wyczerpująca praca sprawiły, że ich dawne uczucie wygasło, zastąpione przez rozgoryczenie, w małżeństwie regularnie dochodzi do kłótni, oboje zaczynają żałować, że wspólnie założyli rodzinę. Jedyną rzeczą, która ich łączy, jest wspólna praca. W konflikcie z bratową pozostaje także Lucia. W niej z kolei nieszczęśliwie zakochuje się wędrowny sprzedawca żab, Pino, ich związkowi sprzeciwia się jednak Santo. Pino żeni się z zamożną wdową po gospodarzu Marianie, mimo jej brzydoty i fizycznego kalectwa.