Teoria socjologiczna (myśl socjologiczna) – zespół idei, pozwalających na porządkowanie obserwacji świata społecznego i refleksja teoretyczna na temat socjologii, funkcjonowaniem społeczeństw i metodami ich badania.
Teoria socjologiczna jest ogółem treści teoretycznych rozwijanych w ramach socjologii. Nie jest ona jednolita – w jej ramach można wyróżnić szereg odrębnych teorii czy nurtów teoretycznych (nazywanych zbiorczo teoriami socjologicznymi), które oparte są na odmiennych założeniach i prezentują odmienne tezy.
Teoria socjologiczna a dyscypliny pokrewne Teoria społeczna Nie ma wyraźnej różnicy znaczeniowej pomiędzy teorią społeczną a teorią socjologiczną. Pojęcia te są często odnoszone do tych samych treści. Poszczególni autorzy używają tylko jednego z nich, używają obu pojęć zamiennie lub rozróżniają je według arbitralnie ustalonych kryteriów. Zauważa się jednak, że teoria socjologiczna jest działem socjologii, natomiast teoria społeczna łączy się również z innymi naukami społecznymi, np. antropologią kulturową czy naukami politycznymi. Można więc ją uznać za pojęcie szersze.