Wykorzystuje on algorytmy szyfrowania: symetryczne – do szyfrowania i deszyfrowania danych używany jest ten sam klucz; znając klucz szyfrujący, możemy dokonać również deszyfracji danych (wyznaczyć klucz deszyfrujący) asymetryczne (z kluczem publicznym) – do szyfrowania i deszyfrowania używane są różne klucze; znając klucz szyfrujący, nie możemy odszyfrować wiadomości (klucza deszyfrującego nie da się w prosty sposób wyznaczyć z klucza szyfrującego); klucz służący do szyfrowania jest udostępniany publicznie (klucz publiczny), ale informację nim zaszyfrowaną może odczytać jedynie posiadacz klucza deszyfrującego (klucz prywatny), który nie jest nikomu ujawniany.
SSL jest najczęściej kojarzony z protokołem HTTP (HTTPS), ale może służyć do zabezpieczania wielu innych protokołów, m.in.: Telnet, SMTP, POP3, IMAP czy FTP, gdyż protokoły te same w sobie nie zapewniają szyfrowania transmisji.