mały|280x280px|Śluza Prądy na Kanale Bydgoskim mały|280x280px|Komora śluzy Prądy mały|280x280px|Wrota zabytkowej Śluzy V Czarna Woda na starym Kanale Bydgoskim Śluza wodna (z niem. Schleuse, od śrdw. łac. sclusa, exclusa, śluza, z łac. excludere, wykluczać, wstrzymywać, nie dopuszczać) – budowla hydrotechniczna wznoszona na kanałach żeglownych, rzekach (jako fragment jazu) oraz pomiędzy jeziorami. Są one budowane w celu umożliwienia podczas żeglugi pokonywania różnic poziomu wody przez jednostki pływające (np. statki, barki, jachty).
Konstrukcja i działanie śluzy mały|Trzykomorowa śluza Gatun na Kanale Panamskim Śluza to fragment kanału przegrodzony komorą wodną. Wyróżnia się śluzy jednokomorowe pojedyncze do śluzowania jednego statku, podwójne (dwustronne) z przesuniętymi głowami do śluzowania jednocześnie dwóch statków oraz bliźniacze (równoległe) – tj. dwie jednakowe śluzy położone obok siebie. W przypadkach, gdy drogi wodne łączą się ze sobą pod ostrym kątem, stosowane są (bardzo rzadkie) śluzy workowate umożliwiające opuszczenie śluzy na wstecznym biegu lub zwrotnicze – gdy śluza łączy więcej niż dwie drogi wodne.