Judyta i Holofernes (hiszp. Judith y Holofernes) – obraz hiszpańskiego malarza Francisca Goi.
Okoliczności powstania To dzieło należy do cyklu 14 czarnych obrazów – malowideł wykonanych przez Goyę na ścianach jego domu Quinta del Sordo w latach 1819–23. Zostały one sfotografowane przez Jeana Laurenta, a następnie przeniesione na płótna w latach 1874–78 przez malarza Salvadora Martíneza Cubellsa. Obecnie znajdują się w zbiorach Muzeum Prado. Goya wykonał ten szczególny cykl obrazów na kilka lat przed śmiercią. Wyrażają one jego lęk przed starością i samotnością, są również satyrą rodzaju ludzkiego i państwa hiszpańskiego.
Analiza Obraz odnosi się do biblijnej historii Judyty i Holofernesa. Judyta, młoda izraelicka wdowa, znajduje się w oblężonym przez Asyryjczyków mieście. Zaprasza asyryjskiego wodza Holofernesa na ucztę, na której upija go i uwodzi, a kiedy mężczyzna śpi, ucina mu głowę. W ten sposób Goya ukazuje władzę kobiety nad mężczyzną. Nawiązuje również do swojego związku z młodszą Leocadią Weiss. Naprzeciwko tego obrazu namalowany został portret Leokadii stojącej obok grobu (w domyśle grobu Goi). Istotne jest również zestawienie dzieła z mitologiczną sceną Saturna pożerającego własne dzieci – te obrazy znajdowały się obok siebie na parterze domu Goi (Quinta del Sordo), który służył artyście jako jadalnia.