thumb|Refraktometr firmy Zeiss. Pryzmat oświetleniowy jest odchylony i instrument jest gotowy do nałożenia nań badanej substancji thumb|Refraktometr Abbego z 1897 r. Refraktometr Abbego – przyrząd optyczny służący do pomiarów współczynnika załamania światła z wykorzystaniem zjawiska całkowitego wewnętrznego odbicia, zaprojektowany przez Ernsta Abbego (1840–1905); umożliwia badania współczynnika załamania cieczy i ciał stałych o gęstości optycznej mniejszej od gęstości optycznej materiału pryzmatów (flint, szkło kwarcowe, kwarc).
Zasada działania Współczynnik załamania światła (n) jest wyznaczany na podstawie wartości kąta granicznego na podstawie prawa Snelliusa:
gdzie dolne indeksy A i B odnoszą się do sąsiadujących ośrodków o różnej gęstości optycznej.
Kąt graniczny jest zdefiniowany jako wartość kąta padania światła biegnącego z ośrodka o większej wartości w sytuacji, gdy kąt załamania osiąga wartość 90° (promień „ślizga się” po powierzchni granicznej):
W refraktometrze wiązka promieniowania (np. monochromatyczna żółta linia D sodu z lampy sodowej) przechodzi przez dwa pryzmaty (A), między którymi znajduje się badana warstwa o mniejszej gęstości optycznej (B, np.