Wyjaśnienie pochodzenia muzyki zależy od jej definicji. Jeśli założymy, że jest formą umyślnej manipulacji emocjonalnej, to muzyka w znanej nam postaci nie mogła istnieć przed nadejściem intencjonalności - zdolności do refleksji nad przeszłością i przyszłością. W okresie pomiędzy 60 tys. a 30 tys. lat temu ludzie zaczęli tworzyć sztukę w postaci malowideł na ścianach jaskiń, biżuterii itd. (eksplozja kulturalna). Zaczęli również odprawiać ceremonie pogrzebowe. Jeśli założymy, że te nowe formy zachowań odzwierciedlają pojawienie się intencjonalności, to muzyka jaką znamy również musiała się pojawić w tym okresie.
Z psychologicznego punktu widzenia, na pytanie o pochodzenie muzyki trudno jest odpowiedzieć. Muzyka wywołuje silne emocje zmienne stany świadomości. Silne emocje na ogół kojarzone są z ewolucją (dobór płciowy i walka o przetrwanie). Ale nie ma wyraźnego związku między muzyką i doborem płciowym czy też muzyką i walką o przetrwanie. Jeśli chodzi o dobór płciowy: osobniki muzykalne mogą używać muzyki do wabienia partnerów (podobnie jak samce ptaków wabią samice upierzeniem), ale jest to jedna z wielu funkcji muzyki i jeden z wielu sposobów wabienia partnerów.