250px|right|thumb|Kościół Wniebowzięcia NMP w Bańskiej Bystrzycy
thumb|250px|Prezbiterium Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – najstarszy kościół w Bańskiej Bystrzycy na Słowacji. Był w przeszłości miejskim kościołem parafialnym i świątynią bogatego mieszczaństwa bańskobystrzyckiego, w większości niemieckojęzycznego, dlatego był nazywany kościołem „niemieckim”, a do dziś jest nazywany kościołem „farnym”.
Jego budowę rozpoczęto w 1255 – do dziś stoi romańska wieża i północna ściana budowli. W XIV w. kościół rozbudowano w stylu gotyckim o zakrystię i boczne kaplice. Znaczną część wnętrza zniszczył wielki pożar w 1500, w czasie którego miasto zostało w znacznym procencie spalone. Jeszcze większy pożar wybuchł w 1761. W kościele uległ wtedy zniszczeniu średniowieczne wyposażenie wnętrza, w tym główny gotycki ołtarz prawie 20-metrowej wysokości, autorstwa Mistrza Pawła z Lewoczy. Po tym pożarze kościół przebudowano w stylu barokowym, wtedy to powstały m.in. obecne beczkowe sklepienia. Później świątynię kilkakrotnie restaurowano.