Tarkwiniusz i Lukrecja – obraz olejny włoskiego malarza Jacopa Tintoretta.
Tytułowa postać Lukrecji wiąże się ze starożytną rzymską legendą o upadku królestwa. Opisał ją Tytus Liwiusz w swoim dziele pt. Dzieje Rzymu od założenia miasta. Lukrecja była żoną Lucjusza Tarkwiniusza Kollatyna. Pod jego nieobecność została zgwałcona przez Sekstusa Tarkwiniusza, syna Tarkwiniusza Pysznego. O czynie tym powiadomiła swojego męża, kazała mu poprzysiąc zemstę, a następnie popełniła samobójstwo. Według legendy jej krzywda miała stać się bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania pod wodzą Lucjusza Juniusza Brutusa, które doprowadziło w 509 p.n.e. do obalenia monarchii i powołania republiki.
Opis obrazu Tintoretto wybrał wątek poprzedzający samobójstwo kobiety. Tarkwiniusz właśnie wszedł do komnaty Lukrecji i po zagrożeniu jej nożem, zaczyna zdzierać z niej szaty. Dziewczyna opiera się, walczy. Z lewej strony widać spadający posążek i poduszkę, atłasowa purpurowo-czarna pościel zwinięta jest w połyskujące fałdy. U dołu widać porzucony sztylet, którym napastnik groził dziewczynie. Ten sam sztylet posłuży później Lukrecji do odebrania sobie życia. Dopełnieniem sceny walki i sprzeciwu jest urwany naszyjnik z pereł. Spadające na ziemię korale stanowią aluzję do późniejszych wydarzeń związanych z obaleniem i upadkiem rzymskiej monarchii.