Większość reakcji chemicznych zachodzących w komórce wymaga środowiska wodnego. Woda jest więc rozpuszczalnikiem i środowiskiem reakcji a także może często substratem, produktem albo związkiem pośrednim reakcji biochemicznych. Natywna struktura białek kwasów nukleinowych, błon lipidowych wymaga wody hydrorafinacyjnej. Bez niej dochodzi do zmian struktury i zaniku funkcji poszczególnych makrocząsteczek. Woda oddzielona od środowiska pozakomórkowego błoną komórkową, zgromadzona przede wszystkim w wakuoli odpowiada za podtrzymanie turgoru. Dzięki niej organy roślin zachowują sztywność oraz możliwy jest ich ruch, zapewniający reakcję na warunki środowiska. Ciśnienie wody wewnątrz komórek jest też czynnikiem umożliwiającym wzrost komórek. Jako rozpuszczalnik woda umożliwia transportowanie asymilatów i substancji regulatorowych we floemie oraz soli mineralnych w ksylemie. Parowanie wody z nadziemnych organów roślin pozwala regulować ich temperaturę.