Toksotai (stgr. τοξόται – łucznicy, lp. τοξότης toxótēs; łac. toxotae) – w wojskach starożytnych Greków rodzaj lekkozbrojnych, których główną bronią był łuk. Wraz z procarzami i oszczepnikami zaliczano ich do najlżej uzbrojonych rodzajów piechoty, zwanych ogólnie psylami (ψιλοί). mały|Strzelanie z greckiego łuku prostego na malowidle z połowy V wieku p.n.e. W wojskowości greckiej ich pierwotne znaczenie zmniejszało się w miarę rozwoju ciężkiej piechoty odgrywającej decydującą rolę na polu walki. Wzmianki u Homera świadczą, że jako piechotę pomocniczą stawiano ich na równi z procarzami (Iliada XIII, 767) i ceniono niżej od pełnowartościowych wojowników (Iliada II, 385-387). W czasach pokoju do ich zajęć należało szkolenie efebów w strzelaniu. mały|Łucznik scytyjski namalowany przez Epikteta (kon. VI w. p.n.e.) Znani i cenieni w świecie greckim łucznicy kreteńscyZdzisław Żygulski: Broń starożytna, dz. cyt., s. 13. używali większych łuków prostych, które jednak stosowano najwyżej do połowy V stulecia. W VI w. p.n.e. w Atenach zaczęto rekrutować do służby obcoplemiennych łuczników scytyjskich, posługujących się mniejszym, ale skuteczniejszym azjatyckim łukiem refleksyjnym. Poza służbą wojskową od połowy V wieku p.n.e. głównie pełnili oni jako miejscy strażnicy (tzw.