Przebieg konfliktu thumb|350px|Rejony działania meksykańskich karteli narkotykowych maj 2010 Stratfor raport. Wojny narkotykowe trwają praktycznie nieprzerwanie od lat 90, jednak z początku dochodziło do niewielu starć między kartelami i nie pochłaniały one dużej liczby ofiar. W związku z rozbiciem w Kolumbii w latach 90. XX wieku kolumbijskich karteli narkotykowych: Kartelu z Cali i Kartelu z Medellín, meksykańskie kartele narkotykowe osiągnęły dominującą pozycję w sprzedaży narkotyków do Stanów Zjednoczonych. Dzięki temu pozyskały olbrzymie środki finansowe, które przeznaczają na prowadzenie walk, zakup broni, najemników oraz korumpowanie polityków, wojska i policji.
Początkowo władze Meksyku nie podejmowały żadnych większych działań przeciwko kartelom. Wojnę z kartelami rozpoczął dopiero wybrany w 2006 na prezydenta Meksyku Felipe Calderón. Skierował on do walki z kartelami wojsko, uzasadniając to m.in. tym, że dotychczas obarczona tym zadaniem policja jest zbyt podatna na korupcję. Połączone siły armii i policji federalnej urządzają obławy na członków karteli narkotykowych, dokonują konfiskat transportów kokainy oraz niszczą plantacje maku i konopi.