W Piemoncie oraz w Kalabrii i Apulii żyły wspólnoty waldensów, uważanych przez Kościół za heretyków, ale faktycznie tolerowanych przez władze lokalne (zarówno świeckie, jak i kościelne), o ile tylko nie afiszowali się ze swoimi poglądami i płacili dziesięciny. Na początku lat 30. XVI wieku piemonccy waldensi nawiązali kontakty ze szwajcarskimi działaczami reformacyjnymi, m.in. z Wilhelmem Farelem. Na synodzie w Chanforan w 1532 roku włoscy i francuscy waldensi zadecydowali o przyłączeniu się do ruchu reformacyjnego. Fakt ten jednak przeszedł wówczas niezauważony przez władze kościelneDel Col, s. 409 Black, s. 15; zob. też Tavuzzi, s. 120-121..
Utworzenie Inkwizycji Rzymskiej (1541/1542) thumb|Papież Paweł III, twórca Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji Reakcja władz kościelnych na przenikanie nowych idei do Włoch początkowo nie była zbyt energicznaPeters, s. 107.. Dopiero z 1528 roku pochodzi najwcześniejszy dokument papieski nakazujący inkwizytorom zwrócenie uwagi na ten problemTavuzzi, s. XI.. W latach 30. i na początku lat 40.