Olivenza (port. Olivença) – miasto w Hiszpanii w prowincji Badajoz należącej do wspólnoty autonomicznej Estremadura, leżące w spornym terytorium hiszpańsko-portugalskim określanym tą samą nazwą. Miasto w 2016 roku liczyło 12 032 mieszkańców.
Historia Olivenza stała się częścią Portugalii w 1297, gdy król Dionizy I po śmierci kastylijskiego władcy Sancha IV wymusił na regentce Marii de Molina oddanie jej wraz z terytorium Campo Maior i innymi ziemiami w traktacie z Alcañices. W 1801 królowa Maria po nieudanej inwazji zgodziła się oddać miasto Hiszpanii wraz z częścią Gujany na mocy traktatu podpisanego w Badajoz.
W 1815 na kongresie wiedeńskim porządkującym Europę po wojnach napoleońskich portugalska delegacja pod przewodnictwem księcia Palmela doprowadziła do zawarcia w Ustaleniach Końcowych artykułu 105, który potwierdzał portugalskie prawa do Olivenzy, jednak pozostawiał tę kwestię do rozwiązania w drodze uzgodnień dwustronnych. Hiszpania uznała, że to postanowienie kongresu nie unieważniło wcześniejszego traktatu z Badajoz i podpisała jego ustalenia.