Postrzyżyny mnisze – w prawosławiu obrzęd przyjęcia posłusznika lub posłusznicy do stanu mniszego. Jego forma jest identyczna dla wszystkich Cerkwi autokefalicznych.
Historia obrzędu W początkowej fazie rozwoju ruchu monastycznego szczególny rytuał związany z przyjmowaniem nowicjusza do stanu mniszego nie był znany. Atanazy Wielki w żywocie Antoniego Pustelnika nie wspomina ani o tego rodzaju ceremonii, ani nawet o składaniu ślubów mniszych. Informacja o ceremonii postrzyżyn mniszych jest natomiast zawarta w pismach Teodora StudytyHilarion (Alfiejew), Misterium wiary. Wprowadzenie do prawosławnej teologii dogmatycznej, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2009, , s.192.
Przebieg postrzyżyn Do przyjęcia postrzyżyn mniszych dopuszczane są osoby, które odbyły okres nowicjatu (cs. posłuszanije), a ich rozwój duchowy został oceniony pozytywnie (zwyczajowo nowicjat trwa trzy lata). Przed obrzędem posłusznik spowiada się z całego życia. Zwyczajowo postrzyżyn dokonuje biskup, w którego jurysdykcji pozostaje dany monaster, lub przełożony wspólnotyD. Wysocka, O tradycji postrzyżyn na Wschodzie i Zachodzie, "Przegląd Prawosławny", nr 11 (245), listopada 2005.