Aleksander, imię świeckie Anatolij Michajłowicz Tołstopiatow (ur. w Moskwie, zm. 26 września 1945) – rosyjski biskup prawosławny.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem profesora Uniwersytetu Moskiewskiego. W 1901 ukończył w Petersburgu konserwatorium, równolegle uczył się w Szkole Inżynierów Marynarki w Kronsztadzie, które także ukończył w 1901. W 1902 otrzymał stopień miczmana, w 1905 awansował na porucznika. Walczył w wojnie rosyjsko-japońskiej, został wzięty do niewoliАлександр (Толстопятов Анатолий Михайлович). W 1911 ukończył Michajłowską Szkołę Artylerii w Moskwie i wykładał w Morskim Korpusie Kadetów oraz w gimnazjach petersburskich fizykę, mechanikę i wyższą matematykę, służył także na okrętach „Jakut”, „Pierieswiet”, „Diana” i „Piotr Wielki”. Do 1920 uzyskał stopień kapitana II rangi.
W 1920 ukończył studia w Instytucie Teologicznym przy Ławrze Aleksandra Newskiego i w tym samym roku przyjął święcenia kapłańskie. Przez jakiś czas był jeszcze wykładowcą fizyki w szkole kadry dowódczej marynarki, jednak już w 1921 prowadził już wyłącznie pracę duszpasterską w cerkwi Narodzenia Matki Bożej przy konserwatorium.