W szerszym kontekście powołanie organizacji stanowiło odpowiedź lokalnej grupy młodzieży na ustanowioną w wyniku konferencji w Jałcie i Poczdamie sowiecką dominację w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej, zaś bezpośrednimi przyczynami jej powstania były: 1) nasilające się wraz z początkiem 1947 r. w kontrolowanej przez komunistów prasie ataki na Związek Harcerstwa Polskiego; 2) polityka władz komunistycznych prowadzona w stosunku do polskiej wsi. W spotkaniu założycielskim, będącym zarazem pierwszym protokołowanym spotkaniem organizacji, udział wzięło pięciu członków sformowanego w późniejszym okresie zarządu organizacji, tj.: 1) Eugeniusz Szczepankiewicz; 2) Tadeusz Nowak; 3) Jan Prokopowicz; 4) Jerzy Żeglin; 5) Kazimierz Łyszczarz. Inauguracji działalności DAKu towarzyszyło przyjęcie opracowanego przez Eugeniusza Szczepankiewicza wstępnego programu, określającego założenia oraz ramy działalności organizacji, a także obranie przez członków organizacji pseudonimów.