Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego i klasztor Bazylianów w Buczaczu pw. Podwyższenia Krzyża Pańskiego – czynny greckokatolicki klasztor w Buczaczu, ufundowany w 1712, zamknięty w 1946 i otwarty ponownie w 1991.
Historia Fundatorem klasztoru bazyliańskiego był Stefan Aleksander Potocki (wraz z żoną JoannąНикола Андрусяк: Минуле Бучаччини. [w:] Бучач і Бучаччина. Історично-мемуарний збірник. Ню Йорк — Лондон — Париж — Сидней — Торонто: НТШ, Український архів, 1972, il., s. 41. , córką Mikołaja Hieronima Sieniawskiego), który pragnął w ten sposób sprowadzić do swoich dóbr dobrze wykształconych unickich zakonników. Majątek dla sprowadzonych z Litwy mnichów przekazał Mikołaj Bazyli Potocki. Dwa lata po wystawieniu dokumentów fundacyjnych, w 1714, katolicka diecezja lwowska przekazała bazylianom kościół św. Krzyża w Buczaczu, początkowo tymczasowo, zaś w 1747 - na stałe. W latach 1750–1770 (według innego źródła w latach 1765-1771) trwała natomiast budowa unickiej cerkwi klasztornej pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego, według projektu Jana Gotfryda HoffmannaІсторія Бучацького монастиря оо. Василіян.