Wybór nowego monarchy Rzeczypospolitej Obojga Narodów po śmierci króla Władysława IV Wazy 20 maja 1648 roku. Elekcja rozpoczęła się 6 października 1648 roku, a zakończyła 20 listopada 1648 roku obraniem Jana Kazimierza Wazy na króla Polski i wielkiego księcia litewskiego.
Przed elekcją. Kandydaci thumb|200px|Jan Kazimierz, malowidło Daniel Schultz Śmierć Władysława Wazy w Mereczu na Litwie nie była zaskoczeniem, gdyż król od lat cierpiał na podagrę i chorobę nerek. Wypadła jednak w groźnym dla państwa okresie Powstania Chmielnickiego. Zgodnie z ustalonym podczas ostatnich trzech bezkrólewi zwyczajem władzę w Rzeczypospolitej objął interrex – prymas Maciej Łubieński, niemniej ze względu na podeszły wiek, inicjatywę podczas interregnum przejął kanclerz wielki koronny Jerzy Ossoliński. Znaczący wpływ na przebieg przyszłej elekcji miała wojna na Ukrainie. Dwa stronnictwa, które wówczas wykształciły się: ugodowe pod przewodnictwem Ossolińskiego i wojewody bracławskiego Adama Kisiela oraz wojenne, skupione wokół Jeremiego Wiśniowieckiego i Aleksandra Koniecpolskiego stanowiły strony popierające odmiennych kandydatów.