W miarę rozszerzania się Zagłady coraz większa liczba Żydów podejmowała próby ukrycia się i ucieczki przed deportacją i śmiercią. Szacunki dotyczące liczby osób, które podjęły takie próby na okupowanych ziemiach polskich, różnią się w zależności od przyjętych kryteriów. Szczególne znaczenie miała pomoc osób spoza społeczności żydowskiej, ponieważ przetrwanie w ukryciu często wymagało dostępu do żywności, schronienia, dokumentów lub możliwości przemieszczania się.
Działalność informacyjna Raporty Pileckiego
Dzięki przeniknięciu w połowie września 1940 do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau rotmistrza Witolda Pileckiego dowództwo Armii Krajowej otrzymywało meldunki o panującej wewnątrz sytuacji. Pilecki przebywając tam trzy lata wysłał szereg meldunków wywiadowczych oraz stworzył w obozie ruch oporu pod nazwą Związek Organizacji Wojskowej (ZOW). Opracowywał pierwsze sprawozdania o ludobójstwie w Auschwitz tzw. „Raporty Pileckiego”, które przesyłane przez pralnicze komando do dowództwa w Warszawie i dalej przez komórkę „Anna” w Szwecji wysłane były do rządu londyńskiego. Meldunki o sytuacji w obozie przekazywane były także do głównej kwatery AK za pomocą uciekinierów z obozu.