thumb|Gotycki wizerunek Matki Bożej Bolesnej z tryptyku autorstwa anonimowego Mistrza Ołtarza z Stauffenberg, Alzacja, ca 1455 thumb|Figura Matki Bożej przebitej siedmioma mieczami boleści w kościele św. Krzyża w Salamance
Matka Boża Bolesna lub Matka Boża Siedmiobolesna () – tytuł nadawany Matce Bożej, podkreślający jej rolę jako współodkupicielki.
Matka Boża Bolesna jest m.in. patronką Polski, Węgier i Słowacji.
Wspomnienie liturgiczne Najświętszej Maryi Panny Bolesnej (w tradycyjnym kalendarzu święto Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny) obchodzone jest w Kościele katolickim 15 września, dzień po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego.
Święta Matki Bożej Bolesnej – rys historyczny Początkowo Kościół katolicki obchodził dwa święta dla uczczenia cierpień Najświętszej Maryi Panny: w piątek przed Niedzielą Palmową – Matki Bożej Bolesnej 15 września – Siedmiu Boleści Maryi.
Pierwsze z tych świąt wprowadzono najpierw w roku 1423 w diecezji kolońskiej na terenie Niemiec. Nazywano je "Współcierpienie Maryi dla zadośćuczynienia za gwałty, jakich dokonywali na kościołach katolickich husyci". Było obchodzone w piątek po trzeciej niedzieli wielkanocnej. W roku 1727 papież Benedykt XIII rozszerzył je na cały Kościół i przeniósł na piątek przed Niedzielą Palmową.