U Johanna Georga Gichtela (1638–1710) widać największy rys krytyczny mistyki, który znalazł licznych zwolenników w Amsterdamie i miastach północnych Niemiec.
Mistyka protestancka inspirowana była przez wiele wpływów z zewnątrz: alchemię neoplatonizm idee pansoficzne teozofię kabalistycznę (Kabałę)
Przenikała ona inne nurty duchowości, obecne w życiu osobistym i kościelnym - przede wszystkim: pietyzm (przez staroprotestancką teologię i literaturę budującą), spirytualizm (przez mistyków protestanckich - m.in. P. Poiret oraz ówczesną literaturę katolicką - A. Bourignon, Mmme Guyon).
Oświecenie poddawało krytyce mistykę, natomiast niektórzy wyznawcy uformowani przez teologię protestancką sięgają do wielu elementów mistycznych. W XIX w. następuje przebudzenie mistyki i jej ponowne odkrywanie, jak już to miało miejsce w dobie romantyzmu. Podejmuje się badania nad mistyką w ramach mediewistyki, w którym uczestniczą uczeni protestanccy, zwłaszcza W. Preger. Współcześnie w protestantyzmie brak przejawów pobożności mistycznej czy teologii mistyki.
Bibliografia
P Kategoria:Protestantyzm