Związek Polski Demokratyczny na Białej Rusi – polska partia polityczna o charakterze demokratycznym i liberalnym, działająca od 1907 roku we wschodniej części ziem zabranych; podejmowała wysiłki w kierunku demokratyzacji ustroju politycznego i gospodarczego oraz zakładała ograniczoną reformę rolną, dopuszczającąc przymusowy wykup wielkich majątków ziemskich celem przekazania ziemi chłopom.

Okoliczności powstania W wyniku rewolucji 1905 roku w Imperium Rosyjskim wprowadzony został szereg reform zwiększających zakres swobód jego mieszkańców, m.in. w dziedzinie zrzeszania się, wolności wyznania i działalności politycznej, a także znoszących ograniczenia narodowe. Jedną z grup, które uzyskały nowe prawa, byli Polacy zamieszkujący ziemie zabrane. Najważniejszymi dokumentami prawnymi umożliwiającymi im działalność społeczno-polityczną były ukazy carskie z 12 grudnia 1904, 17 kwietnia 1905 i 17 października 1905 roku (tzw. manifest październikowy) oraz rozporządzenie Komitetu Ministrów z 1 maja 1905 roku O sposobie wykonania punktu 7 Ukazu z 12 grudnia 1904 roku w dziewięciu zachodnich guberniach. We wschodniej części ziem zabranych obecni byli nieliczni działacze narodowości polskiej będący zwolennikami kierunków liberalnych. Niektórzy z nich wstąpili do partii ogólnorosyjskich, np.