Jeśli chodzi o zakres czasowy, to dzieje starożytnego Iranu wyznaczają dwie cezury – przybycie na tereny dzisiejszego Iranu Ariów, przodków dzisiejszych Irańczyków, w drugiej połowie II tysiąclecia p.n.e. oraz arabski podbój Iranu w VII i VIII wieku. Ariowie nie przybyli jednak na tereny, gdzie przed nimi panowałaby całkowita kulturalna pustka, dlatego dla zrozumienia ich późniejszej historii należy także omówić historię terytoriów irańskich przed ich pojawieniem się.
Iran prehistoryczny Paleolit Na terenie dzisiejszego Iranu nie udało się dotąd znaleźć materiału archeologicznego, który z pewnością można by zaliczyć do paleolitu dolnego. Znalezisk o wieku 800 tys. lat dokonano jednak w Azji Środkowej. Zarówno w Iranie, jak i Azji Środkowej żyli neandertalczycy, którzy pojawili się tam ponad 100 tys. lat temu. Wczesny paleolit środkowoazjatycki wykazuje wiele powiązań z Indiami, a w szczególności z kulturą Soan z terenu dzisiejszego Pakistanu. Z kolei środkowoazjatycka kultura mustierska ma wiele cech wspólnych z kulturami Azji Mniejszej i Iranu.