Roman Kamienik (ur. 25 listopada 1920 w Furmanowie (powiat konecki), zm. 5 marca 1991 w Warszawie) – historyk, badacz historii starożytnej.
Życiorys 240px|thumb|Grób Romana Kamienika na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie W 1939 ukończył Liceum Humanistyczne w Końskich.
Podczas okupacji niemieckiej pracował na kolei i prowadził tajne nauczanie na Kielecczyźnie.
W 1946 podjął studia na Uniwersytecie Łódzkim, które ukończył w 1950 obroną pracy magisterskiej pt. Panujące poglądy na niewolnictwo w okresie cesarstwa rzymskiego, promotor: Marian Henryk Serejski. W 1950 rozpoczął pracę w Instytucie Kształcenia Kadr Naukowych (od 1954 Instytut Nauk Społecznych przy KC PZPR), gdzie w 1953 obronił pracę kandydacką (doktorską) pt. Zagadnienia upadku starożytnego Rzymu w historiografii burżuazyjnej w okresie ogólnego kryzysu kapitalizmu, promotor: Bronisław Krauze. Po 1956 pracował w Wojskowej Akademii Politycznej im. Feliksa Dzierżyńskiego oraz Wyższej Szkole Pedagogicznej w Warszawie. Od 1961 pracował jako docent na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, obejmując kierownictwo nowopowstałej Katedry Historii Starożytnej (do 1985). W 1974 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1985 tytuł profesora zwyczajnego.