Z buntownikami, którzy występują w różnych postaciach (od chłopów do nacjonalistów), gracz może pójść na ugodę.
Ekonomia i handel Gracz w trakcie rozgrywki wpływa również na budżet państwa. Dochody państwa pochodzą z produkcji, handlu czy też podatków; wydatki obejmują utrzymanie armii i floty, opłacanie prac nad technologiami i tym podobne pozycje. Gracz ma możliwość wpływania na budżet poprzez zmniejszanie wydatków, a w kryzysowych sytuacjach – zaciągania pożyczek. W przeciwieństwie do poprzednich części serii, w których należało spłacić pożyczkę po upływie określonego terminu, w Europie Universalis IV gracz ma możliwość spłaty w dogodnym momencie.
Handel również został zmieniony w stosunku do poprzednich części serii; poprzednio odbywał się w specjalnych centrach handlu, natomiast w Europie Universalis IV do wymiany handlowej przeznaczone są szlaki handlowe. Gracz może czerpać dochody z nich poprzez wysyłanie kupców; możliwości państwa w zakresie handlu zależą między innymi od skuteczności handlu, odległości od szlaku oraz polityki handlowej państwa.