Historia Pomysł powrotu do spopielania ludzkich zwłok pojawił się w połowie XIX w. z powodu przepełnienia cmentarzy i prawdopodobnie pod wpływem rozwoju i wzrostu popularności archeologii. W celu prowadzenia akcji agitacyjnej na rzecz budowy krematoriów powstawały stowarzyszenia organizowane przez protestantów, gdyż Kościół katolicki sprzeciwiał się kremacji zwłok. Cywilne krematoria powstawały na ziemiach polskich począwszy od I wojny światowej i były czynne do zakończenia II wojny światowej.
Na Pomorzu Gdańskim w 1898 założono w Gdańsku Stowarzyszenie na rzecz Pochówków Ciałopalnych, które doprowadziło do wydania zgody przez władze Gdańska w 1911 na spopielanie zwłok w mieście, a w 1911 podjęcie decyzji o wybudowaniu miejskiego krematorium z cmentarzem urnowym. Kompleks cmentarno-krematoryjny z ewangelicką kaplicą wybudowano we Wrzeszczu (przy ob. ul. Traugutta) w latach 1913–1914, a pierwsze spopielenie z pogrzebem odbyło się 30 października 1914, zaś ostatnie w 1945. Budynek tego krematorium służy jako cerkiew Prawosławnej Katedralnej Parafii św. Mikołaja.