thumb|Synagoga w Słomnikach mały|Cmentarz żydowski w Słomnikach Słomniki – miasto w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, położone 24 km na północ od Krakowa, na Wyżynie Miechowskiej, nad rzeką Szreniawą; siedziba gminy Słomniki. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.
Byłe miasto królewskie Korony Królestwa PolskiegoMagazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 13..
Miasto wielkorządców krakowskich w powiecie proszowickim województwa krakowskiego w końcu XVI wiekuWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 98.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.
Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 4321 mieszkańców, a 31 grudnia 2023 r. 4159 mieszkańców, jest tym samym 3. najludniejszym miastem powiatu krakowskiego.
Miasto jest ośrodkiem handlowo-usługowym regionu rolniczego;