Hotu Matuʻa – legendarny wódz, który według podań miał być pierwszym człowiekiem przybyłym na Wyspę Wielkanocną wraz z rodziną i towarzyszami z mitycznej Hawaiki. Przez mieszkańców Rapa Nui uważany jest za pierwszego ariki mau („najwyższego wodza” lub „króla”)Hotu Matua (data dostępu: 2013-07-02). Według jednej z miejscowych legend posągi moai przedstawiają wojowników, którzy przybyli na wyspę z wodzem Hotu Matuą.
Legenda thumb|Posągi moai, które według niektórych podań mają przedstawiać wojowników przybyłych na wyspę z wodzem Hotu Matuą
Istnieje kilka wersji legendy o Hotu Matui, jednak najbardziej znaną jest ta zapisana na manuskrypcie Pua Ara Hoa, który szczegółowo opisuje okoliczności opuszczenia Hawaiki przez mitycznego wodza.
Według tej wersji Haumaka, jeden z mieszkańców Hawaiki, miał sen, w którym jego duch przemierzał ocean z zachodu na wschód w poszukiwaniu nowej ziemi. Dotarł w końcu do trzech jałowych wysepek (Motu Kao Kao, Motu Iti i Motu Nui) położonych na południowy zachód od większej wyspy. Przeleciał nad nią i dotarł na plażę znaną dziś jako Anakena. Przed powrotem większą wyspę nazwał Te Pito o Te Henua („Pępek świata”).