Wkrótce jednak przeciwko możnowładcom wybuchło wielkie antyfeudalne powstanie ludowe, które objęło centralne dzielnice kraju, głównie Wielkopolskę. Lud wystąpił również przeciwko Kościołowi i chrześcijaństwu pod hasłem powrotu do dawnej religii. Wydarzenie to jest znane jako reakcja pogańskaPiotr Skurzyński, Historia Polski. Daty. Ciekawostki. Wydarzenia. Bohaterowie. Poznań , s.18,19,. Rebelia była reakcją na wzrastający ucisk niższych warstw ludności, ze strony możnych świeckich i duchownych.
Najazd czeski left|thumb|269px|Zasięg czeskiego najazdu i zdobyczy terytorialnych w 1038 roku Książę czeski Brzetysław I, obserwując wydarzenia w Polsce zdał sobie sprawę, że stan anarchii i bezkrólewia jaki tam panuje jest dla niego świetną okazją, aby odzyskać utracone niegdyś przez Czechy Śląsk i Małopolskę, a równocześnie osłabić sąsiada. Latem 1038 roku (według innych źródeł 1039), armia czeska przekroczyła granicę Polski. Pozbawione przywództwa siły polskie prawdopodobnie nie stawiały większego oporu. Brzetysław bez trudu zajął Śląsk i ruszył dalej na północ. Także w ogarniętej zamieszkami Wielkopolsce miasta i grody padały prawie bez walki przed armią najeźdźców.