Związek Wyzwolenia Ukrainy () – fikcyjna organizacja będąca mistyfikacją GPU Ukraińskiej SRR. Przynależność do tej nieistniejącej organizacji o charakterze nacjonalistyczno-kontrrewolucyjnym była podstawą masowych aresztowań ukraińskiej inteligencji niekomunistycznej (tzw. starej inteligencji) w latach 1929–1930, następnie procesu pokazowego w Charkowie w marcu-kwietniu 1930 i kolejnych masowych represji wobec inteligencji naukowej i studentów po procesie. Proces pokazowy Związku Wyzwolenia Ukrainy był obok procesu szachtyńskiego (skierowanego przeciw starej inteligencji technicznej tzw. specom) jednym z narzędzi rozpętywania masowego policyjnego terroru OGPU wobec potencjalnych wrogów wewnętrznych władzy bolszewików po zaostrzeniu kursu politycznego w ZSRR w roku 1929 (zakończenie NEP-u, kolektywizacja rolnictwa, stalinizm).
Przebieg Pierwsza informacja o Związku Wyzwolenia Ukrainy ukazała się w „Prawdzie” 22 listopada 1929. Było nią oświadczenie szefa GPU USRR Wsewołoda Bałyckiego datowane poprzedniego dnia, w którym zawiadamiał, że GPU wykryło i zlikwidowało Związek Wyzwolenia Ukrainy, którego celem było obalenie władzy sowieckiej na Ukrainie i przekształcenie USRR w państwo burżuazyjne pod kontrolą „jednego z państw sąsiednich” (Polski).