Opis obrazu El Greco wykorzystuje kompozycje wcześniejszych artystów, wprowadzając jednocześnie nowe rozwiązania: na niewielkich płótnach ukazuje jedynie Marię i Jezusa w trzy czwartej postaci lub jeszcze bliższym przybliżeniu koncentrując się na relacji pomiędzy nimi a rezygnując z wszelkich innych elementów dekoracyjnych. Znanych jest kilka wersji „Pożegnania Jezusa z Marią” na wszystkich, pomiędzy postaciami, wywiązuje się kontakt wzrokowy. Maria trzyma Jezusa lewą ręką, a prawą ma przyciśniętą do piersi. Czule spogląda na syna, który, gestem znanym już z innych dzieł El Greca, tłumaczy jej przyczyny rozstania i z równą intensywnością spogląda na matkę. Wokół ich głów promieniują romboidalne aureole. Fizycznie modele, zwłaszcza Chrystusa, podobne są do tych z okresu jakie można obejrzeć na obrazach z kościoła Santo Domingo el Antigua z Toledo, głównie w Zmartwychwstaniu Chrystusa.

Wersja z Santa Cruz pierwotnie znajdowała się w kościele San Vincente w Toledo, gdzie znajdował się nad ołtarzem do 1711 roku.